Wetenschappelijke onderbouwing
van de MuziekGeluk-methodiek
De MuziekGeluk-methodiek is gebaseerd op een breed wetenschappelijk fundament. Onderzoek toont aan dat het doelgericht inzetten van gepersonaliseerde muziek bij mensen met dementie aantoonbare positieve effecten heeft op gedrag, welzijn, zorgkwaliteit en werkdruk.
1. Vermindering van onrust en onbegrepen gedrag
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat het inzetten van gepersonaliseerde muziek leidt tot een duidelijke afname van onrust en onbegrepen gedrag bij mensen met dementie
(Prick et al., 2024).
Bewoners vertonen minder onrustig gedrag op dagen waarop zij ’s ochtends naar hun eigen muziek luisteren; zorgmedewerkers ervaren hierdoor gedurende hun dienst een merkbaar positievere sfeer in het woonzorgcentrum.
(Thompson et al., 2023)
Ook slaapproblemen een veelvoorkomend in zorginstellingen wordt aantoonbaar verminderd door het luisteren naar persoonlijke muziek voor het slapengaan en/of gedurende de nacht. Deze interventie is veilig, comfortabel en kosteneffectief
(Petrovsky et al., 2021)
2. Verbetering van emotioneel welzijn en stemming
Gepersonaliseerde muziekinterventies verbeteren het emotioneel welzijn van mensen met dementie, met meer positieve emoties en minder angst- en depressieve symptomen.
(McDermott et al., 2013; Van der Steen et al., 2018)
Daarnaast verlopen zorghandelingen waarbij persoonlijke muziek wordt ingezet soepeler en ontstaat er een meer intuïtieve communicatie tussen cliënt en zorgverlener.
(Götell et al., 2009)
3. Versterking van sociale interactie en verbondenheid
Vertrouwde en herkenbare muziek bevordert communicatie, sociale interactie en emotionele verbondenheid tussen cliënt en zorgverlener. (Bufalini et al., 2022)
4. Empowerment en eigen regie
Persoonlijke muziek bevordert keuzevrijheid en autonomie en ondersteunt daarmee persoonsgerichte zorg die daadwerkelijk aansluit bij de belevingswereld van de cliënt met dementie.
(Batt-Rawden et al., 2019)
Hierdoor realiseren gepersonaliseerde muziekinterventies een zorgontwikkeling die in samenwerking met de cliënt plaatsvindt en leidt tot meer eigen regie en eigenwaarde, geheel in lijn met de huidige zorgvisie: niet over mij, maar met mij
(Jakubowski et al., 2020).
5. Verlaging werkdruk en empowerment voor zorgverleners
Gepersonaliseerde muziekinterventies verminderen gedrags- en psychische symptomen en worden in verband gebracht met minder gebruik van psychotrope medicatie. (McCreedy et al., 2019; Bakerjian et al., 2020; Thomas et al., 2017;
Stuart-Rohm et al., 2023)
Bij roepgedrag – één van de meest belastende uitingen van dementie voor zorgverleners – blijkt het inzetten van de juiste muziek één van de meest effectieve interventies om dit gedrag te verminderen of zelfs te voorkomen (Lorent, 2005).
En wanneer cliënten naar hun eigen muziek luisteren, ervaart het zorgpersoneel minder stress en emotionele uitputting. (Van Weert et al., 2005) Deze effecten versterken het gevoel van grip op de zorgsituatie en vergroten de deskundigheid en veerkracht van zorgverleners. (Batt-Rawden et al., 2019)
6. Actieve familiebetrokkenheid
Voor het verbeteren van de kwaliteit van zorg en het leven van cliënten met dementie is een effectieve samenwerking met familie van essentieel belang.
Muziek speelt hierin een cruciale rol, omdat het op een toegankelijke manier verbinding creëert en vaak tot positieve resultaten leidt. (Popa et al., 2021)
7. Empowerment en eigen regie
Gepersonaliseerde muziek is kosteneffectief, vergroot het werkgeluk envermindert de werkdruk.
(Olazarán et al., 2010; D’Aniello et al., 2021
8. Voorwaarden voor succesvolle implementatie
Onderzoek toont aan dat formele scholing en ondersteuning vanuit management noodzakelijk zijn voor duurzame en effectieve inzet van muziek in de zorg. Zorg- professionals hebben daarbij een uitgesproken positieve houding ten opzichte
van het gebruik van muziek bij dementiezorg. (Sung et al., 2011)
Bewezen voordelen voor zorgorganisaties
- Gepersonaliseerde zorg met muziek leidt tot:
- Minder onbegrepen gedrag en escalaties.
- Minder psychofarmaca en bijwerkingen.
- Meer betekenisvolle momenten met bewoners.
- Betere samenwerking met familie.
- Hogere werktevredenheid en lager burn-outrisico.
- Sterkere teamcohesie en positievere afdelingssfeer.
Livingston et al., The Lancet, 2017:
Non-farmacologische aanpak vermindert zorgstress.
McDermott et al., 2018:
Muziekinterventies verbeteren interactie zorgverlener-bewoner.
Cohen-Mansfield et al., 2017:
Minder gedragsproblemen, minder zorglast.
Sakamoto et al., 2025:
Gepersonaliseerde activiteiten ondersteunen teams.
Verenso & Zorginstituut Nederland, 2022–2024:
Meer welzijn is lichter werken.